Taciz Nedir
Kadir İnanır ve Buket Saygı olayı cinsel tacizi bir kez
daha gündeme getirdi. Şimdi üzerinde çok konuşulan bu
olayı değerlendirecek değilim. Asıl değinmek istediğim
cinsel tacizin ne olduğu ve Türk Hukukundaki yeri.
Cinsel Taciz Nedir?
Kadını utandıracak, küçük düşürecek her türlü söz,
davranış, cinsel içerikli talep, dokunma, hepsi cinsel
taciz olabilir. Örneğin işyerinde duvarlara çıplak kadın
fotoğraflarının asılması, kadının dekoltesi ile ilgili
imalarda bulunmak, bedenine kadının isteği dışında
dokunmak, kadınları sürekli aşağılayan açık saçık fıkralar
anlatmak, cinsel içerikli konuşmalar yapmak, telefonla
veya mektupla sürekli rahatsız etmek gibi. Bu listeyi daha
da uzatmak mümkün.
Türk Hukukunda cinsel taciz nasıl
tanımlanıyor?
Türk Hukuku'nda "cinsel taciz" diye bir kavram yok. En
azından bu biçimde ifade edilmiyor. TCK'nın 421. maddesi,
"Kadınlara ve genç erkeklere söz atanlar, üç aydan bir
seneye ve sarkıntılık edenler altı aydan iki seneye kadar
hapsolunur" diyor. Yargıtay da cinsel tacizi henüz
sözlüğüne almamış. Sarkıntılığı "belirli bir kimseye karşı
işlenen ve o kişinin edep ve iffetine dokunan ani ve
hareketler yönünden kesiklik gösteren edepsizce
davranışlar" olarak tanımlıyor.
Peki mesajla taciz olur mu?
Cinsel taciz ya da Kadirizm literatürüne göre "motive"
etmek! Türk Ceza Kanunu "cinsel taciz" kavramını yukarıda
anlattığımız gibi değerlendiriyor bu nedenle sadece
sarkıntılıkla ilgili bir maddesi olan TCK'mızın "cep
telefonundan geçilen mesajlarla taciz"i nasıl ele alacağı
da böylece daha meçhul hale geliyor. Her zaman olduğu gibi
kanundaki açıklar suçu belirsiz hale getiriyor hatta suç
olmaktan çıkartabiliyor. Sözle taciz edersen suç ama bunu
cep telefonuna mesaj ya da e-mail göndererek yaparsan suç
değil gibi komik bir durum ortaya çıkıyor.
Bu konuda çeşitli görüşler
düşünceler:
Tiyatro Sanatçısı Yılmaz ERDOĞAN:
"Ben arkadaşımdan makas alırken bu taciz diye düşünmem.
Bir kadın ya da erkek bunu bir şekilde belli eder, amacını
iki taraf da hisseder. Dekolte ve mini etek tacize
davetiye çıkarır mı? Olur mu canım öyle şey! Hala böyle
düşünen insanların varlığı bile ürkütücü. İnsanlar çıplak
dolaşsa bile tacize davetiye olmaz. Ben hiçbir kadın
tarafından tacize uğradığımı hatırlamıyorum. Yoksa basın
toplantısı yapardım. Kimse beni motive etmedi yani. Ben de
kimseyi motive etmedim. Etmekle de suçlanmadım."
Yazar Fatih ALTAYLI:
"Bir iş arkadaşının yanağından makas alırken, bunun taciz
olabileceğini düşünürüm. Ama eğer birbirimizi iyi tanıyor,
yıllardır birlikte çalışıyorsak ve bu anlamda bir gönderme
olmayacağı konusunda bir kuşku yoksa, makas da alırsınız,
omuzunu da tutarsınız. Mini etek ve dekolte neden tacize
davetiye olsun. Erkekler adalelerini, popolarını, cinsel
organlarını, göğüs kıllarını iyice gösterecek şekilde
giyseler, onların tacize uğramasını gerektirir mi bu? Kimi
insanlar gündüz yüzüne söyleyemediği şeyi, gece evinde
telefonla yapıyor. Çünkü belki yüzüne söylese bir tokat
yiyecek. Ben taciz etmekle hiç suçlanmadım. Taciz
olduğundan şüphelendiğim zamanlar olmuştur."
Psikiyatrist Haydar DÜMEN:
"Erkek seni beğeniyorum, seviyorum diyebilir. Bir mesajdır
bu, çağrıdır. Estetik boyutlarda bir-iki kez yapılabilir.
Ama karşı taraf, beni arama, dediği andan itibaren tacize
girer. Kişi vardır, hayatta kimsenin omuzuna dokunmaz,
kimi de görür görmez dokunur, avucunda tutar elini.
Herşeyi taciz diye algılamayalım. O zaman sosyal ilişkiler
allak bullak olur. Bunun en ilerisi insanları çarşafa
sokmaya götürür. Bir de kadınlarda bu tür bir paranoya
oluşturabilir. Ben tacize uğradım mı? Ben psikiyatrım,
hastalar arasında her türlüsü olur. Ama ben taciz yaşını
geçtim. RIZA DIŞI MOTİVASYONA HAYIR!
Avukat Kezban HATEMİ:
"Yanaktan makas tacizdir. Genel olarak zararsız veya
nezaket icabı iltifat sayılan sözler dahi, gereksiz yere
tekrarlanıyorsa veya iç çekme gibi çeşitli gereksiz
tezahürlerle süsleniyorsa taciz sayılır. Dokunma
tarzındaki davranışlar ise karşı tarafın rızası olmadıkça
mutlaka taciz sayılmalıdır. (Öpme, Hülya Avşar'ın Ricky
Martin'e ve Yeltsin'in sekreterine yaptığı gibi el atmalar
vs...) Evet Türkiye'de makas alma arada bir akrabalık bağı
olmadıkça cinsel tacize girer. Kısa etekli ya da dekolte
bluzlü olmak şöyle dursun, çırılçıplak olmak dahi cinsel
tacizi meşru kılmaz. Türkiye'de eskiden "harfendazlık"
denen söz atmaya gelince buna maruz kalmamış kadın da
belki hiç yoktur."
Gazeteci Nurcan AKAD:
"Arkadaş grubunuz dışında kalanların "her türlü" söz veya
davranışla aşırıya gitmesini ben, "kendini bilmezlik" ve
"taciz" olarak nitelerim. Ancak dekolte ve mini etek asla
tacize mazeret olamaz. Ancak, maalesef erkekler bunu böyle
algılıyor. Bir kadın biraz frapan, biraz dekolte
giyinmişse mutlaka "aranıyordur"! Açıkca söylemeyenler
bile en azından içlerinden bunu geçiriyor. Ama sadece
kadınların değil, erkeklerin de işyerinde daha "derli
toplu", özenli bir görüntü içinde olmasını savunuyorum
doğrusu. Sadece bir kadın yönetici olarak değil, bir kadın
olarak bugüne kadar bir erkeği taciz etmedim. Başınıza
gelmesinden hoşlanmadığınız bir şeyi başkalarına
yapamazsınız."
Yazar Duygu ASENA:
"Kadın iltifatı, arkadaşlarının dokunmasını sever ama
karşıdaki daha güçlüyse, gücünü kullanıyorsa tacizdir,
gözünü dikip bakması bile. Ne kısa etek, ne dekolte,
hiçbir şey tacize uğramayı haketmek anlamına gelmez.
Erkeklerin ve bazı kadınların bunları öne sürmesi
erkeklere yapılmış hakaret sayılır aslında; yani demek ki
erkek o kadar hayvanca içgüdülerine göre davranıyor ki, en
ufak bir açık yer gördüğünde saldırıyor! Taciz, her
kadının başına gelmiştir. Sokakta, işyerinde, tabii ki
rahatsız edildim. Ama hepsinin karşılığını verdim; ne
bileyim kimine vurdum, kiminin boğazına sarıldım."
Gazeteci Gülten EVREN:
"Böyle bir taciz olayı yaşamadım, yaşamak da istemem.
Birlikte çalışıyorsak, ben engel olmuyorsam tacize girmez.
Hanımlar vardır ki uzaktan ilgi çekmeyi severler, dekolte
giyinirler. Neticede karşı cinsi motive ederler. Ama bu
dekolte giymemeyi savunmak değil, doğru yerde doğru
giyinmekten sözediyorum. Benim de başıma geldi tabii. Bir
telefon sapığım vardı. Birgün tam arabama binecekken,
elinde çiçekle "o bendim" diye karşıma çıktı. Saldırdı.
Güvenlik müdahale etti...